You are currently browsing the category archive for the ‘Бортніцтва’ category.
Бортніцтва - старадаўні лясны промысел, пачатковая форма культурнага пчалярства. Заснавана на разьвядзеньні й утрыманьні лясных пчолаў-баровак у штучных дуплах — борцях. Разьвілося зь дзікага пчалярства, калі чалавек выпадкова (зьбіральніцтва), а пазьней сьвядома (паляваньне за мёдам) знаходзіў пчаліныя гнёзды ў дуплах дрэваў, зьнішчаў вагнём пчолаў і забіраў мёд.
Як самастойны від ляснога промыслу бортніцтва прайшло 3 этапы разьвіцьця:
- ахова й догляд дзікіх пчолаў у знойдзеных дуплах
- сьвядомае ўтрыманьне заселенага рою ў прыстасаваных пад борці натуральных дуплах
- разьвядзеньне і ўтрыманьне рою ў адмыслова зробленых борцях.
Вытрымка зь Беларускай Вікіпэдыі
Read the rest of this entry »Like this:
На падставе сучасных дадзеных й намаганьнямі розных людзей склалася наступная мапа распаўсюджваньня калоднага Бортніцтва на Тутэйшая зямі (Беларусі).
Like this:
Спрадвеку зямля нашай краіны была заселена зьвярамі й народам, лесам і балатамі, рэкамі й вазёрамі.
Так тое таму пацьверджаньне мапа, што была складзена Olaus Magnus.
Непадалёк ад Пінска, кіламетраў за 25, ёсць некалькі глухіх вёсак, што размясціліся на берагах Прыпяці. Адна з іх — Кудрычы.
Маленькая вёсачка, якая сумесна са сваімі насельнікамі захавала й закансэрвавала прынцыпы й тэхніку “калоднага пчалярства”, ці бортніцтва ў Беларусі, на Палесьсі.
Like this:
БОРТНІЦТВА, старадаўні лясны промысел, пачатковая форма культурнага пчалярства. Заснавана на развядзенні і ўтрыманні лясных пчол баровак у штучных дуплах — борцях. Развілося з дзікага пчалярства, калі чалавек выпадкова (збіральніцтва), а пазней свядома (паляванне за мёдам) знаходзіў пчаліныя гнёзды ў дуплах дрэў, знішчаў агнём пчол і забіраў мёд.
Like this:
БОРТНІКІ, пчаляры, якія займаліся ўтрыманнем і доглядам баровак (лясных пчол) у борцях. Лакальныя назвы барцялазы, вотчыны. Б. рабілі новыя борці і засялялі іх, рыхтавалі прынаду для раёў, чысцілі борці, выбіралі мёд, ахоўвалі пчол ад неспрыяльнага надвор’я (дажджу, вільгаці, марозу), шкоднікаў (мядзведзяў, мурашак). Умельства Б. перадавалася з пакалення ў пакаленне і ў шмат якіх сем’ях борт ніцтва было спадчынным на працягу стагоддзяў. С. Ф. Цярохін.
БОРТНАЕ ЗНАМЯ, бортны знак. Называлася таксама кляйно.
Абазначала прыналежнасць пэўнаму гаспадару. Б. з. высякалі на ствале борцевага дрэва на ўзроўні вачэй.
У аснове кампазіцыі — геаметрычныя фігуры: спалучэнні розных па велічыні і форме трохвугольнікаў, рысак, дужак і інш. Аналагічныя знакі ўжываліся пры межаванні зямлі, лугоў, лесу, азёр, рэчак. Б. з. былі своеасаблівымі сямейнымі гербамі, якімі абазначалі ўласныя рэчы і прылады працы. Старцы, дзесяцкія і інш. выбарныя кіраўнікі сялянскіх грамад у 15—17 ст. выкарыстоўвалі Б.з. замест подпісаў на службовых паперах, копнікі – на пастановах копных судоў. Стараж. Б.з. захаваліся да нашага часу. Адным з іх пазначаны 500-гадовы дуб “Мінтус” каля в. Рашотнікі Рэчыцкага р-на. С. Ф. Цярохін.
Крыўскі Бортнік
